Annina van Logtestijn – kamerkoor Cappella ex Occasione

15 jaar geleden startte een aantal vrienden in Breda het kamerkoor Cappella ex Occasione. Daarmee wilden ze concerten van hoog niveau geven. In de praktijk werden dat jaarlijks twee concerten. Na 10 jaar werd het goedwillende clubje omgevormd tot een gestroomlijnde vereniging.

Tot vijf jaar geleden was de werkwijze bij Capella Ex Occasione altijd dezelfde: Het bestuur plande een programma en ging vervolgens op zoek naar projectzangers plus eventueel strijkers of een heel orkest. Binnen het koor waren er geen vaste structuren: Er werd iets opgebouwd en na de uitvoering was het weer over. Een onbevredigende situatie die tot het besluit leidde om er een vast koor van te maken, mede omdat steeds dezelfde zangers meededen. De vereniging bestaat nu uit 22 leden.

Van kwetsbaar naar krachtig
De CEO-leden vonden het wel prima dat het bestuur alles regelde. Zelf werd het bestuur door de jaren heen echter minder enthousiast. Niet dat het allemaal zo onoverzichtelijk was: aan de ene kant had je de uitgaven, zoals voor de dirigent en voor de locatie, en aan de andere kant de inkomsten door de ledenbijdrage en de kaartverkoop. En om

grotere projecten en kwaliteitsontwikkeling mogelijk te maken, werd ‘Vrienden van CEO’ gestart. Maar na 10 jaar had het bestuur toch echt de behoefte het stokje over te dragen. De belangstelling voor een bestuursfunctie bleek echter minimaal. Dat maakte duidelijk dat een vereniging waar alles op de schouders van 3 of 4 mensen terechtkomt heel kwetsbaar is. Uiteindelijk werd gekozen voor een bestuur, plus commissies waar iedereen een bepaalde verantwoordelijkheid heeft. Aan een nieuw bestuur de uitdaging om die overgang goed te laten verlopen: niet meer alles zelf regelen, maar ervoor zorgen dat de commissies goed draaien.

Er werd een speciale avond belegd om te kijken wie wat wilde doen. Ook al was de animo voor een bestuursfunctie laag, van iedereen werd wel verwacht deel te nemen aan een commissie onder het motto: doe wat dicht bij je ligt, waar je plezier in hebt.

Bestuur is als smeerolie
Annina van Logtestijn (54) wilde de voorzittersfunctie wel op zich nemen. “Het past ook goed bij mijn werk (coach/trainer, teameffectiviteit). Het bestuur is randvoorwaardelijk bezig, als smeerolie tussen de werkgroepen. Het bewaakt het budget en waar nodig wordt actie ondernomen.”

“Door deze opzet is de belasting van bestuursleden een stuk lager geworden”, weet ze. “Lange vergaderingen zijn niet meer nodig. We komen vijf keer per jaar bij elkaar en tussendoor check je waar nodig de voortgang. Het bestuur houdt zich dus vooral bezig met continuïteit.”

Het draait niet alleen om zingen
Van Logtestijn vindt het leuk te ervaren hoe elke zanger zijn of haar rol vervult binnen het reilen en zeilen van het koor. “Je merkt dat er meer onderlinge betrokkenheid ontstaat, het draait niet meer alleen om samen zingen. Normaal gesproken zie je elkaar bij het zingen, in de pauze spreek je een paar mensen, weer zingen en weg wezen.”

“Nu is dat anders, je bent een team. Wil je zingen bij CEO, dan moet je meedoen. Iedereen is letterlijk een CEO (een afkorting die normaal gesproken staat voor Chief Executive Officer, oftewel: de baas).”

Zingen op niveau
Het doel van Cappella Ex Occasione is niet om een gezellig koor te zijn, maar te zingen op een kwalitatief hoog niveau. “We zijn echt wel een sociaal koor – met bijvoorbeeld jaarlijks een zomerafsluiting en een kerstborrel – maar dat zijn we niet op de eerste plaats”, benadrukt van Logtestijn. Haar eerste uitdaging als voorzitter was om alles goed te laten draaien. “Maar je moet het ook weer niet te groot maken hè”, relativeert ze. “We geven twee concerten per jaar en we worden regelmatig gevraagd mee te doen met concertseries, of we luisteren een lustrumdiner op.”

De organisatie van de concerten is in handen van de ‘Werkgroep Concertorganisatie’. Zij wijzen binnen hun groepje één iemand aan om een concert te regelen, zodat ieder eens in de zoveel jaar aan de beurt is. Toen de Bredase componist Daan Manneke 80 jaar werd, kwam er vanuit drie koren het initiatief om daar iets mee te doen. Dat mondde in 2019 uit in het Daan Manneke-festival. “Bij de organisatie daarvan viel nog maar eens op hoe handig het is om dat via de verschillende werkgroepen aan te pakken.”

Dirigent speurt naar pareltjes
De CEO-dirigent heeft de kwalitatieve verantwoordelijkheid. Eens per twee jaar houdt hij een stemtest met daarbij een onafhankelijke beoordelaar.
De bedoeling is dat ieder aan de slag gaat met de feedback die hij/zij krijgt. Gaat de stemtest niet goed, dan kan dat leiden tot een gesprek met beiden en zelfs een eventueel vertrek. Goede muziek maken staat immers op nummer één. Wat dat betreft is de dirigent zeker op zijn plaats bij CEO. “Hij is altijd op zoek naar interessante muziek. Bovendien is hij sterk in de programmering. Hij weet prachtige stukken te vinden die je niet veel hoort; als verborgen pareltjes uit de acappellamuziek.”

Verrijkende ervaring
Tijdens concerten is de dirigent een en al beweging in hoe het moet klinken. Niet voor niets noemt Van Logtestijn hem inspirerend en ambitieus. “Hij weet wat hij wil en hij weet de dingen zo te zeggen dat ze ons op een hoger niveau brengen. Hij is heel goed in de verbinding van wat hij wil en wat wij kunnen.” Optredens worden, vooral onder inspiratie van de dirigent, gecombineerd met andersoortige optredens. Bijvoorbeeld een Baltisch programma gecombineerd met lezingen van Jan Brokken, uit zijn boek Baltische zielen. “Of een combinatie met danseressen, met toneel, met poëzie… Het is altijd een verrijkende concertervaring.”

Opnieuw beginnen na Corona
“Door Corona is de vaart eruit gehaald”, merkt de voorzitter op. “Je moet opnieuw beginnen met het leggen van lijntjes. Voor concerten moet je twee jaar vooruitdenken, maar de toekomst is nog altijd onzeker. Dat wordt de uitdaging: in de goede versnelling starten, wat gaan we zingen en voor wie.”

Concerten zijn bovendien belangrijk voor extra inkomsten, die voornamelijk nodig zijn om de kosten van de dirigent te dekken.

Thuis oefenen
De bedoeling is dat de leden van Cappella Ex Occasione thuis oefenen, zodat de dirigent tijdens de repetities kan werken aan uitspraak, intonatie en dergelijke. Begin augustus had CEO al vijf keer gerepeteerd. “Iedereen is blij dat we weer van start zijn gegaan. De noten zitten er weer in en nu op naar hopelijk weer een normaal seizoen.”