Het Sokkenbuurt Zeemanskoor – Jan van Beckhoven

Op de Veluwe is in de verste verte geen water te bekennen, maar toch heeft Ugchelen een Zeemanskoor: het Sokkenbuurt Zeemanskoor om precies te zijn. Een actieve vereniging die zeker ook in coronatijden een belangrijke sociale component kent. Maar samen zingen staat natuurlijk op één. 1 mei 2021 staat een eerste opreden als stip op de horizon. ‘Dat moet lukken’, zegt voorzitter Jan van Beckhoven.  

Jan van Beckhoven (73) in Apeldoorn herinnert zich zijn eerste kennismaking met het Sokkenbuurt Zeemanskoor nog goed. Tijdens zijn werk als wethouder van cultuur hoorde hij op een cultureel festival een nieuw geluid waar veel mensen heen trokken. Daar bleek een voor hem nieuw koor, het Sokkenbuurt Zeemanskoor, op te treden. Van Beckhoven was onder de indruk. “Mán, wat was dát een sfeer en wat een levendigheid.”

Die gebeurtenis leidde ertoe dat hij het koor regelmatig bij evenementen probeerde te betrekken. Als dank bood het koor hem een shirt aan en ze vroegen of hij niet lid wilde worden. Na zijn terugtreden als wethouder nam hij in 2008 daadwerkelijk die stap. “Dat had ik 10 jaar eerder moeten doen”, roept hij nu enthousiast, “wat een ambiance, wat een sfeer.”

Veel plezier als voorzitter

Ruim drie jaar geleden werd Van Beckhoven voorzitter. “Ik heb heel wat voorzitterschappen gedaan, maar vooral van deze heb ik heel veel plezier en genoegdoening. Ik ga er met een smile naartoe. Het klikt en het past met de andere bestuursleden en ieder heeft zijn competenties.”

“Eigenlijk geldt dat voor het hele koor. Als er wat is, bij overlijden of iemand is erg ziek, dan merk je dat in het koor: er moet iets gedaan worden. De sociale gebondenheid is ongelooflijk.”

Samen met een ander koor een oefen- en contactavond houden

Eén ding is Van Beckhoven tegengevallen: hij wilde gezamenlijk eens per jaar een oefenavond organiseren met een koor uit de omgeving, maar dat lukte niet: “het was te druk, te duur, te lastig en ga zo maar door. Onbegrijpelijk. Ik bel regelmatig voorzitters van andere verenigingen over allerlei onderwerpen; nu bijvoorbeeld over hoe ze omgaan met de corona-perikelen. Dat gaat allemaal heel vriendschappelijk, maar samen een oefenavond doen, ho maar.” “Misschien komt dat doordat de koordichtheid hier groot is”, oppert Van Beckhoven. “In Apeldoorn zijn wel 80 koren actief. Dat is best veel en sommigen zijn lid van meerdere koren.”

Van Beckhoven ziet zo’n oefenavond helemaal zitten. “Het moet een gezellige avond zijn, met twee consumpties van onze vereniging en twee voor onze leden. Kost een paar centen, maar die zijn welbesteed.”

“Zij zingen een paar liedjes, wij zingen er een paar en we zingen er samen een paar. Je proeft de cultuur bij de ander.”

En we houden een lange pauze. Lekker kletsen over elkaars aanpak, elkaars genre, hoe houdt de dirigent de regie, kunnen jullie noten lezen, enzovoort. Ieder koor is anders. Daar leer je alleen maar van.”

Project met scholen werd groot succes

Twee jaar geleden benaderde Van Beckhoven VO-scholen voor het gezamenlijk opzetten van een productie ter viering van het 20-jarig bestaan. Die scholen, met koren van 80 en 100 leerlingen, waren wél meteen enthousiast. Het vroeg echter nogal wat regel- en denkwerk om een en ander in te passen in het onderwijs, waardoor de in 2019 gedachte uitvoering een jaartje moest opschuiven.
Eén van de scholen leverde als extra een creatief team van leerlingen voor projecties en filmanimaties. Een groep leerlingen ging de achtergrondbeelden doen en een groep het camerawerk.

Gezamenlijk met de muziekdocenten werd een productie bedacht over de scheepvaart van toen en nu.

De uitvoering kon uiteindelijk worden gepland op 8 februari van dit jaar, in de grote zaal van het theater met maar liefst 1.300 zitplaatsen. De kaarten à €7,50 waren binnen de kortste keren uitverkocht.

Het optreden met ruim 200 zangers werd een doorslaand succes. “Eerder al kregen we van samen oefenen op een van de scholen een kick, maar in het theater, met al die stemmen bij elkaar…, dat zingt jongeh. Wow, we gingen uit ons dak.”

De achtergrondprojectie was er prachtig op afgestemd. Hiervoor maakte een groepje leerlingen ook een fraaie film van het koor op de Batavia in Lelystad om passende beelden te krijgen.

Geld voor een bijzonder concert is nooit echt een probleem

De kosten voor de uitvoering werden begroot op €23.000. Veel geld voor een vereniging van zo’n 70 leden. Van Beckhoven haalt achteloos zijn schouders op. “Er zijn allerlei fondsen waar je een beroep op kunt doen. Met de kaartverkoop zaten we al op €9.000 en de rest was geen probleem. Bovendien hebben wij een penningmeester met een breed netwerk en een goed georganiseerde sponsorgroep. Geld is nooit een echt probleem”, benadrukt hij.

“Maar oh, oh, oh, wat zijn we door het oog van de naald gekropen. Een maand later gepland en het was vanwege Corona allemaal niet doorgegaan.”

Reizen per bus is een sociale activiteit

In zijn 20-jarig bestaan heeft het Sokkenbuurt mannenkoor zich opgewerkt van een bescheiden mannenclubje (zie onderaan) met wat optredentjes in de buurt, naar een volwassen Zeemanskoor met optredens door het hele land en daarbuiten.

“Eerst gingen we met eigen vervoer naar een optreden, maar na een keer met de bus besloten we die voortaan altijd te nemen bij een afstand vanaf 40 kilometer. Samen in de bus voegt iets toe. Er is altijd een prettige sfeer en je hebt geen parkeerprobleem.”

Na een optreden of tijdens een reisje treden ze regelmatig spontaan op. “Dat gebeurt vanzelf. We zien een mooie plek en daar gaan we met zijn allen zingen. Je weet niet wat je overkomt: voor je het weet zijn we omringd met mensen en je ziet overal camera’s. Dat is echt kicken.”

“In Nederland kijken mensen hooguit even op en lopen door, maar bijvoorbeeld in Duitsland komen mensen er meteen op af. Die vinden dat geweldig. En in Brugge zag je bij een spontaan optreden de omgeving vollopen en het verkeer viel stil.”

De vondeling van Ameland

Iedere vijf jaar is er een reisje en wordt er een echt feest gevierd, met de echtgenotes erbij. “Desnoods gaan we met twee bussen.”

“We zijn bijvoorbeeld naar Ameland geweest. En dan op het strand ‘De Vondeling van Ameland’ zingen, wow, dat hakte erin.”

Het SZOC (Sokkenbuurt Zeemanskoor Organisatie Comité) organiseert die reisjes, de hotels, bussen, enzovoort.

Jaarlijks doet het koor zo’n 20 – 25 optredens, waarvan de helft in zorgcentra als tegenprestatie voor de gemeentelijke subsidie.

Ieder kwartaal een ludieke actie

Door Corona heeft het Sokkenbuurt Zeemanskoor al vanaf maart niet meer samen gezongen. Oké, er is in juli drie weken geprobeerd te zingen via Zoom, om daarna alle stemmen samen te voegen tot een geheel, maar dat werd niets. “Het verschil in doorgeefsnelheid van iedere provider is slechts tienden van seconden, maar het klonk naar helemaal niks.”

In juli werd er wel een woensdagavondborrel georganiseerd buiten bij Ugchelens Belang, waar we ook repeteren. “Je hebt gewoon veel te kletsen, maar zeker eenderde is heel voorzichtig en komt niet. We zitten immers echt in de risicogroep.”

“Toen zingen in september weer mocht, hebben we onder strikte RIVM-condities drie avonden gezongen. Er waren ongeveer 25-30 zangers, maar wat enorm tegenvalt is dat je de anderen niet hoort. Bij zingen op 1,5 meter ben je allemaal solist terwijl je in een koor nou juist onderdeel van één geheel bent.”

Bij zingen op 1,5 meter ben je allemaal solist, terwijl je in een koor onderdeel van één geheel bent.”

Behoudens een regelmatige Nieuwsbrief, bedenkt het bestuur per kwartaal een ludieke actie. In mei bijvoorbeeld brachten ze een noot(d)tas rond met allemaal gezonde spullen om sterk te blijven tegen Corona, zoals chocola, pinda’s, vitamine C, enzovoort. “Dat kost wel een paar centen, maar we hebben een goede relatie met AH en dat helpt wel.”

“In augustus hebben we in principe elk jaar onze standaard BBQ-avond, met uitstekend vlees van een lid die Keurslager is. Nu dat niet kon, brachten we iedereen een BBQ-bon van onze slager. Dat persoonlijk brengen geeft een extra contactmoment aan zo’n activiteit.”

Wel of geen contributie betalen

Voor veel verenigingen is de vraag actueel of je nu wel of niet contributie moet blijven heffen, terwijl je niet kunt repeteren. Voor Van Beckhoven is dat geen vraag. “Je bent een vereniging en de kosten lopen door. De dirigent wordt deels betaald net als de zaalhuur, dus dat draag je gezamenlijk.” Slechts een enkeling had moeite met het blijven betalen van de contributie.  

“Ieder kwartaal kijken we of het nodig is contributiegeld te innen. Tot nu hebben we de inning één keer een kwartaal overgeslagen.”

Kleding voor verschillende gelegenheden

“Kleding was jarenlang een heet hangijzer” vertelt Van Beckhoven. “Naar een optreden gingen we in reistenue en we traden meestal op in een boerenkiel van zware stof. In de zomer was dat best warm. Daarom traden we wel eens op in ons reistenue, een T-shirt met onze naam erop. Nu treden we veel op in overhemd met ons logo.”

“We hebben ook een dun regenjack, kost een paar pilsjes maar je hebt er bij minder mooi weer veel plezier van.”

“In de bus hebben we ons tenue al aan. Bij het uitstappen van de bus scoort dat enorm, het geeft cachet.”

“Als we besluiten nieuwe kleding te nemen, betaalt de vereniging de helft; daarvoor hebben we een speciaal potje.”

Voor het vervoer heeft de vereniging een aanhangwagen, waar ook plaats is voor banieren, het geluid en de risers om op te staan. In de bus gaan de instrumenten: drie gitaren, een accordeon, keyboard, fluit en doedelzak.
Verschillende optredens en de wekelijkse repetities sluit het koor 9 van de 10 keer af met Blueberry Hill (Fats Domino), maar dan in het Nederlands: De Waddenzee-blues; geschreven door een van de creatieve leden.

Sokkenbuurt

De sokkenbuurt is een wijk in Ugchelen. Een oude traditie is daar om jaarlijks aan het begin van de advent een strooptocht te houden naar twee kerstbomen (wat allang met de boswachter is besproken).
Zo ook in december 1997. Op de terugweg ging de route door een tunneltje waarbij allerlei jolige geluiden luid doorklinken. Dat bracht een paar ‘stropers’ op het idee van hé, kunnen we niet samen gaan zingen?

Onder het motto ‘kun je niet zingen, zing dan mee’ gingen ze in de Sokkenbuurt van deur tot deur om leden te werven. Uiteindelijk kregen ze 27 man zover om een poging te wagen.
Een dirigent was snel gevonden. Onder zijn leiding leerden de mannen zingen en groeide het koor naar nu rond de 70 leden. De gemiddelde leeftijd is 73. Jaarlijks stoppen er twee tot drie leden, maar er is ook steeds wel een aanvulling van nieuwe leden. Voor aanvulling hoeven de mannen dus voorlopig nog niet van deur tot deur te gaan.