Online repeteren: hoe doe je dat?


In deze coronatijd waarin repetities stil liggen, zoekt dirigent Michel de Valk naar creatieve manier om zijn koren te ontmoeten en samen te zingen en te repeteren. Hij testte 3 programma’s en voor de KBZON zette hij zijn ervaringen en conclusies op een rij.
Beste lezers,

Als je, zoals ik, als professional werkt als koordirigent en je dagelijks bezig bent met groepen enthousiaste zangers, dan vallen de Corona maatregelingen niet mee. Allereerst is de Corona Crisis natuurlijk vooral erg voor de mensen die het treft. In mijn koren zijn er al mensen overleden als gevolg van het Corona virus.

Juist in zo’n crisistijd hebben koren behoefte om elkaar te ontmoeten en samen te zingen. Nu we niet bij elkaar mogen komen, vraagt dat om het vinden van creatieve oplossingen. Een van de oplossingen is het digitaal repeteren op de wekelijkse vaste repetitie avond. Maar dat vergt nogal wat van de in mijn geval veelal oudere zangers. Ik zal vertellen hoe ik deze ontdekkingstocht ben aangegaan.

Google Hangouts

Als eerste programma testten we Google Hangouts. Dit programma hebben we kort gebruikt door de beperkte mogelijkheden met schermdelen en audio delen.

Microsoft Teams

Mijn tweede poging tot het digitaal repeteren deed ik met Microsoft Teams. In veel bedrijven gebruiken ze dit programma om online te vergaderen. Wanneer je computer omgeving helemaal is ingericht op Microsoft is dit programma redelijke makkelijk te activeren. Echter mensen die het gratis Microsoft Teams programma moeten installeren en aanmelden hebben extra doorzettingsvermogen nodig. Dit bleek niet eenvoudig, zeker niet voor de oudere zanger.

Voor mij als dirigent vond ik het belangrijk om audio af te spelen. Aangezien ik een Apple computer heb, was dat voor mij niet mogelijk. Alleen PC met Windows besturing ondersteunt deze functie. Daarnaast zie je niet alle ingelogde zangers en hebben zangers dus weinig idee wie er mee doen. Terwijl een grote waarde van het samen repeteren is het onderhouden van sociale contacten.

ZOOM

Als derde programma testte ik ZOOM. Dit programma is eenvoudig te installeren, best uitgebreid in zijn functies en werkt op alle platforms, dus op je telefoon, Tablet, iPad, PC en Mac. Over de werking van Zoom ben ik best enthousiast. Alle deelnemers kunnen elkaar zien, schermdeling is eenvoudig en snel, Audio deling werkt perfect. Een nadeel is dat bij verkeerde instellingen er gehackt kan worden. Mijn advies over Zoom is dan ook om een tijdelijk abonnement te nemen [€15,- p/m] Hiermee kun je vervolgens alle veiligheidsinstellingen strak regisseren. Je hebt dan veel zaken in de hand.

De repetitie zelf

Als dirigent maak ik een uitnodiging in Zoom en nodig iedereen uit via mail of whatsapp. De mensen klikken op de bijgesloten link en het programma start waarna de vraag komt om je video aan te zetten. De audio staat in principe uit en moet jezelf aanzetten.
Meestal zet ik de verbinding 10 minuten eerder open om zo de mensen de gelegenheid te geven om elkaar te spreken. Ik start mijn repetitie met inzingen vanuit een youtube filmpje die men, met microfoon uit, thuis mee kan zingen.

Studie 
Daarna ga ik aan de gang met de studie en afwerking van de muziekstukken. Via het programma Musescore laat ik de betreffende stempartij op de voorgrond horen met de begeleiding in de achtergrond. De zanger heeft de microfoon uit staan, dit kan ik ook centraal doen [mute all] Zo studeer ik elke partij. Ik kan dus niets controleren en ga er vanuit dat men meedoet. Tussendoor ‘unmute’ ik de microfoons van de deelnemers om te vragen of er nog onduidelijkheden zijn. Soms spreek ik de tekst voor of laat ik een uitvoering van het stuk horen.

Stukje workshop en theorie 
Halverwege de avond geef ik een stukje workshop over muziektheorie of zangtechniek. Door de schermdeling kan ik hele mooie youtube filmpjes tonen van bijvoorbeeld de werking van het middenrif of een goed voorbeeld van een goede in en uitademing. Maar ook laat ik bv de ontwikkeling zien van de muzieknotatie.

Lekker zingen
Aan het einde van de repetitieavond programmeer ik een echt bekend stuk zodat we een ‘lekkere uitzinger’ hebben en iedereen met voldaan gevoel de avond afsluit. Een derde helft moeten de zangers zelf thuis arrangeren met echtgenoot of partner.

Conclusie na 4 weken digitaal repeteren.

Wat bij alle programma’s niet mogelijk is is het gelijktijdig zingen en dit streaming aan elkaar en de dirigent laten horen. De internetsnelheden laten dit niet toe en er zijn daardoor enorme vertragingen, waardoor de terugkoppeling een grote kakofonie wordt. Bij het werken met een solozanger gaat het wel beter maar nog niet echt bijzonder.

Bij Microsoft Teams heb je de mogelijkheden om aparte teams [stempartijen] te maken waartussen je snel kan schakelen. Echter bij Teams zijn maar vier personen tegelijk zichtbaar en is audio delen vanuit een Apple niet mogelijk.

Zoom is wat mij betreft de beste kandidaat voor het repeteren met een grote groep (tot 300 personen tegelijk). De dirigent moet wel een betaald abonnement nemen want in de Free Account moet je na 40 minuten opnieuw inloggen. Aandachtspunt is de beveiliging, die aan de kant van de dirigent goed ingesteld moet worden.

Mijn conclusie is dat deze oplossingen allen niet ideaal zijn maar voor de betrokkenheid en continuïteit van het koor volstaat. Enige technische kennis van de dirigent is wel een pré.

Zie deze aanpassing van digitaal repeteren als een uitdaging en niet als een probleem. De meeste koren zullen je inspanningen waarderen.

Michel de Valk
www.micheldevalk.nl

 

Ook de NOS heeft het online zingen en repeteren al ontdekt: IJsselsteins koor Sing4Fun repeteert op afstand

Verder geeft nu.nl een aantal voor- en nadelen bij zes apps waarmee je kunt videobellen met familie, vrienden en collega’s.