Onvergetelijke stemmen in een bijzonder projectkoor

De coronapandemie gooide flink roet in het eten, maar eindelijk mogen ze dan hun prachtige stemmen laten horen in de Johannes Passie. En dat is best even spannend als je dementie hebt. Op 8 oktober vindt ‘Vergeet niet te zingen: Johannes Passie’ plaats in Helmond. Gezongen door een groot koor van mensen die het stuk al eens eerder gezongen hebben of affiniteit hebben met klassieke muziek, maar ook met dementie. Samen met hun buddy’s, die helpen als de dementie wat uitdagingen geeft tijdens de repetities of de uitvoering kunnen ze als volwaardig koorlid meedoen. En dat is belangrijk, want ook zij hebben een fijne uitdaging in het leven nodig.

Tabu Elstgeest is zo’n buddy: ‘Het is soms best spannend voor de deelnemers, want wat kun je nog wel of niet? En wat brengt de dag? Als buddy zorg je ervoor dat je ook met dementie een volwaardig koorlid bent, en zelf zing je ook mee. Elke zanger krijgt 2 buddy’s aangewezen.’

De oprichting van het koor werd aangewakkerd door journalist Erik Zwiers die 6 mensen met dementie volgende en er een boek over schreef. Hij ontdekte dat wie met (beginnende) dementie nog zelfstandig was, niet meer werd uitgedaagd. De dagbesteding was niet voor iedereen van een bevredigend niveau. Tabu: ‘Velen wilden nog zo graag meedoen met het gewone leven, of met iets waar ze zich thuis bij voelden, maar vonden dat niet.’

Eigen stem

Met de oprichting van het projectkoor krijgen mensen met dementie de kans om hun stem te laten horen, de stem zoals deze nu is. En de stem die herinnert; leden hebben affiniteit met zang. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met zorginstellingen, de gemeente Helmond en andere nauw betrokken partijen. ‘Het project wordt breed gedragen. We zijn afhankelijk van verschillende partijen, maar iedereen helpt mee. Heel bijzonder en fijn. Dat doet wat met je gevoel. Voor deze mensen is het zo belangrijk dat ze ondanks hun situatie toch helemaal bij horen. Mensen met dementie houden altijd een fijn gevoel (voor) over aan de dingen die gedurende de dag prettig waren; de muziek vindt zijn weg altijd ergens naar binnen. Dat maakt veel los op verschillende manieren. Als buddy probeer je iemand het zo comfortabel en deelname zo laagdrempelig mogelijk te maken. Dat lukt soms wel en soms niet.’

Eigen verhalen

‘Zo hadden we twee jaar geleden een man van maar liefst 93 jaar in ons koor. Hij had altijd gezongen en pikte zo makkelijk alles weer op en genoot. Ook hadden wij een vrouw van 96 jaar in ons midden die vroeger naar het conservatorium zou gaan, maar dat wegens de oorlog niet kon. Zij vond het heel moeilijk dat ze niet meer op niveau kon komen zoals vroeger en is toen gestopt. Het lukte haar niet de lat lager te leggen. Sommigen leven er ook enorm van op. Laatst hoorde ik van een dochter dat haar vader altijd zo enorm uitkijkt naar de repetities. Door zijn deelname aan het koor, leefde hij helemaal op.’

Verhalentafel en prentenboek

Parallel aan het koorproject lopen nog twee andere projecten: de Verhalentafel en een kunstproject rondom het prentenboek ‘Mijn oma is een superheld!’

Rondom de Verhalentafel gaat een familielid samen met degene die dementie heeft, onder begeleiding op zoek naar verhalen uit het verleden. Vertellenderwijs wordt ontdekt welke herinneringen en passies nog waardevol zijn.

Het prentenboek ‘Mijn oma is een superheld!’ van Marloes van Loon gaat over een oma die last heeft van een vergeetziekte, maar ze is daarnaast ook gewoon nog een oma. Met deze oma wil je juist dingen doen die zij vroeger ook leuk vond. Onder leiding van een kunstenaar (gaan) hebben dit voorjaar kinderen die het prentenboek in een inleiding van Marloes hebben gelezen, aan een schilderij (werken) gewerkt samen met een schildermaatje met dementie. (Het) De schilderijen (is) zijn te zien tijdens het concert. Ook worden fragmenten uit de verschillende verhalen van de Verhalentafel voorgelezen. Tabu: ‘Het is zo mooi om zo verhalen naar boven te krijgen. En dat past ook bij het concert. Wij zingen niet de volledige Johannes Passie, maar fragmenten. In het openings- en slotkoor, en aria’s komen hele concrete en thema’s voorbij, zoals verdriet, blijdschap en vriendschap. Deze worden ook gebruikt in het schilderij en vind je terug in de verhalen.’

Nog meer koorleden gezocht!

‘Wij kijken enorm uit naar de repetities en uiteindelijk de voorstelling. Onze buddy’s staan klaar om jullie als zangers welkom te heten. Zing je graag, dan ben je van harte welkom; in het koor is iedereen gelijk. De sfeer is altijd enorm goed. We hopen dat je mee doet.’

Aanmelden als koorlid/buddy kan tot en met de zomer. Wilt u als mantelzorger ook graag als buddy meezingen? Laat het ons weten, we hebben hiervoor enkele plaatsen.

Meer informatie en aanmelden: Projectkoor 2022 – Lambertus Concerten

Naar de ‘Vergeet niet te zingen: Johannes Passie’?

Koop je ticket via Vergeet niet te zingen: Johannes Passie – Lambertus Concerten

Zaterdag 8 oktober, 15:00 uur

Trudokerk, Helmond